فناوری اطلاعات و ارتباطات (ICT) طی دهه‌های اخیر بسیاری از حوزه‌های اقتصادی، اجتماعی، فرهنگی و… از جمله آموزش عالی را متأثر و بلکه متحول نموده است و این امر یعنی تحول در حوزه یادگیری، ظرفیت جدیدی بر اساس قابلیت‌های انحصاری در بستر الکترونیکی و آنلاین از جمله دسترسی آسان و بدون محدودیت زمانی و مکانی برای توسعه آموزش عالی در جهان فراهم نموده است. خوشبختانه دانشگاه‌ها و نظام آموزش عالی در ایران و جهان در این امر پیشگام و جلودار بوده اند؛ تا آنجا که یادگیری الکترونیکی در قالب یک زیرنظام آموزشی، بخشی از ماموریت آموزش عالی در جهان را به صورت رسمی در قالب دانشگاه‌های آنلاین و مراکز تخصصی آموزش الکترونیکی متکفل گردیده است.

دانشگاه‌های آنلاین امروزه در جهان شرایطی را فراهم آورده اند که علاوه بر فراگیری و دسترسی آسان به تحصیل و آموزش عالی برای همگان، به ویژه برای گروه‌های خاص، در حوزه‌های تخصصی دانش بنیان، تحول دیجیتال و فناوری‌های تحول‌آفرین همچون رایانش ابری، رایانش موبایل، اینترنت اشیاء، هوش مصنوعی و متاورس و… در رشته‌های فنی و مهندسی، پزشکی و بین‌رشته‌ای و در کلیه مقاطع تحصیلی و با چشم‌انداز دانشگاه دیجیتال تلاش همه‌جانبه‌ای را برای تربیت نیروی انسانی مورد نیاز جامعه جدید مبتنی بر فناوری‌های نوظهور متمرکز نموده اند و نیازهای منابع انسانی صنایع مختلف، به ویژه صنعت فناوری اطلاعات و ارتباطات را تامین می نماید.

در چنین شرایطی است که آموزش عالی ایران باید خود را در بستر برنامه های تحولی، زمینه راهبردی بهره مندی هر چه بیشتر دانشگاهها از فناوریهای تحول آفرین را بیش از گذشته تسریع بخشد و بالطبع تمرکز بر توسعه ظرفیت نظام یادگیری الکترونیکی یا E-Learning و گسترش آموزشهای مجازی با رعایت استانداردهای نظام آموزش عالی و الزامات تحصیل در محیط الکترونیکی با تاکید بر “یادگیری الکترونیکی با کیفیت و اثربخش” می تواند نویدبخش تحول در آموزش عالی ایران باشد.

آن چه در گزارش زیر آمده است مطالعات اولیه ای است برای:

1. معرفی دانشگاه های آنلاین برتر جهان.
2. معرفی رشته های PHD در دانشگاه های آنلاین.
3. معرفی برخی رشته های فنی و مهندسی در دانشگاه های آنلاین جهان.

امید است مستندات مذکور بتواند زمینه ساز تصمیم سازی های مهم برای توسعه دوره های دکتری و رشته های فنی و مهندسی در موسسات و دانشگاه های الکترونیکی در آموزش عالی ایران را توسعه و تعمیق بخشد.